Tuesday, April 16, 2013

Туркууд ба Виз


Өнгөрсөн долоо хоногт Туркын ерөнхий сайд манай улсад ирээд явжээ. Олон л асуудал шийдсэн юм байх. Тэрний дотор Туркууд манайруу визгүй зорчих асуудалыг ярилцаад тохирсон бололтой юм. Манайхан угаасаа  хэдэн жилийн өмнөөс Туркруу визгүй зорчдог болсон. Манай наашаа цаашаа гахай зөөдөг наймаачидад их тус болсон байх. Бас нилээн олон Монгол Туркруу ажил хийж мөнгө олохоор бас явсан. Гэхдээ хайсанаа олсон нь тийм олон биш л байх даа. Гэхдээ өнөөдөр энэ тухай бичих гэсэнгүй. Туркууд манайруу визгүй болсон тухай юм. Манай Монголчууд ч их л эмзэг хүлээж авч байна даа. Хэдэн өдөр л Facebook, Twitter-ээр бөөн яриа боллоо. Манайханы Туркуудэд дургүй байгаа гэж чигтэйхэн. Муусайн хүүхэмсэг хогнууд л гэнэ. Баахан халтар Туркуудээр дүүрнэ л гэнэ. Үндэсний аюулгүй байдалд аюул учирлаа Ерөнхийлөгч анхааралдаа ав л гэх юм. Монгол охидуудад ерөндөг тавь л гэх юм. Хэхэ их инээдтэй инээдтэй юм их ярьж байнаа манайхан.

Тэгвэл Туркууд энэ мэдээг яаж хүлээж авсан бэ. Туркын хэд хэдэн интэрнэт сайт, сонингийн мэдээний доор байгаа сэтгэгдэлүүдийг уншиж үзлээ. Тэгсэн манайхан тэгээд сүйд болоод байсан шиг тэд хүлээж аваагүй байна (мэдээж тэр тодорхой байсан л даа). Харин ч доог дохуу хийсэн хүн олон байна. Тийм болохоор зарим сэтгэгдэлүүдийг нь орчуулж блогтоо оруульяа гэж бодлоо. Та нар уншаад тус тусынхаа дүгнэлтийг хийнэ биз.

-Яанаа одоо онгоцны билет олдохгүй ээ.

-Найзуудаа өглөө эрт босохгүй бол болохгүй боллоо. Монголруу визгүй зорчихоор болсон юм чинь билет захиальяа.

-Маргааш гэхэд Туркэд хүн үлдэхгүй нь дээ. хаха

-Дайнд ялсан юм шиг юун сүртэй мэдээ бэ. Худалдааны гол түнш Европын тухайн ярьж байгаа хүн алга

-Мөнгө чинь байвал дэлхийн хаашаа л бол хаашаа явж болно. Монголруу визтэй, визгүй ямар ялгаа байнаа.

-Монголруу явдаг хүн байна уу? хэхэ

-Монголруу явах визтэй байсан юм уу?

-Одоо Гонго улсруу визгүй больё. Тийшээ явах гэж амиа өгч байгаа хүмүүс олон байна.

-Хөөх миний мөрөөдлөлийн улс. Мөрөөдөл маань биелэлээ УРААА!!!

-Энд Монголруу визгүй зорчихыг хүлээж байсан хүн байна уу?

-Мадагаскар явна гэж бодоод л байдаг юм. Даана ч визтэй.

-Европ бидний хүч чадалыг одоо л олж харлаа. Европын хамгийн том гүрэн болох Монгол визгүй боллоо. Одоо бид гудамжинд ихэмсэг алхаж чадахаар боллоо.

-Монгол гэж хаана байдаг юм бэ?

-Хөөх чи Монгол хаана байдагыг мэддэггүй юм уу? Япон Канадын хооронд, Бразилын хөрш улс шүү дээ. Тийм учрраас бидний нэр хүнд Европод нилээн өслөө дөө.

-Эцсийн эцэст мөрөөдөл маань биелэлээ оллоо.

-Монголын визийг авах их хэцүү байсан одоо харин явж чадахаар боллоо.

-Бид муу, визгүй зорчдог орнууд маань биднээс муу

-Манай засаг ядуу орнуудтай харилцан визгүй зорчих гэрээ хийгээд байвал манай улс цагаачидаар дүүрэх болно. Тэр үед Европын холбоонд авахнуу харья л даа.

-Нэг нь ядаж надад Монгол аль тивд байдагыг хэлээд өгөөч.

-Бид Америк, Европын хөгжилтөи орнуудруу визгүй явмаар байна. Африк, Азийн ядуу орнуудруу явмааргүй байна.

-Энэ тоглоод байгаа юм уу?

-Монгол ямар улс гэдгийг мэдэх үү? Хүн амийнхан нь 50% нь архичин улс.


За ийм л байна даа. Бараг бүх сэтгэгдэл иймэрхүү тоглоом тохуу хийсэн шинжтэй байна даа. Тийм болохоор нөгөө баахан халтарууд Монголоор дүүрнэ гээд айгаад байгаа хүмүүс сэтгэл амар унтаж болохнээ.

Эцэст нь Туркууд Монголруу визгүй явдаг болсон нь хэнд ашигтай талаар жаахан бичье. Турк бол манай улсыг бодвол хөгжил нь арай дөнгүүр улс болохоор (эдийн засгаараа дэлхийд эхний 17д ордог) тэр талаас хөрөнгө оруулалт орж ирэх болно. Мөн Турк бараа бүтээгдэхүүнүүдээ цаашаа Европруу гаргадаг болхооор стандарт өндөртөи байдаг тиймээс чанартай бараа хийдэг. Манайхруу орж ирж байгаа Хятад бараанаас хамаагүй дээр гэсэн үг. Мөн Туркд хямд байдаг барааг оруулж ирээд 3-4 нугалж зардаг манай наймаачидад өрсөлдөгчид олон гарч ирнэ. Арьс, ширний үйлдвэр талдаа сайн болохоор хүүхнүүд маань чанар сайтай цүнх, гутал боломжын үнээр авдаг болно. Манай арьс ширний салбарт ч хөрөнгө оруулалт орж ирж текник технологууд нь дэлхийн хэмжээнд хүрч очих болно. Аялал жуулчлал ч бас шууд нислэгтэй болсон болохоор дагаад өсөөд ирнэ. Одоогоор жилд 6000 жуулчин л Туркээс ирдэг гэж байгаа. Энэ тоо овоо өснө биз. Гэхдээ дээр байгаа сэтгэгдэлүүдийг харахад Туркуудын манай улсын тухай нийтлэг хандлага мэдэгдэж байгаа биз? Тэдний нүдэнд бид дэлхийн хаана ч байгаа нь үл мэдэгдэх Африкын нэг ядуу улс л гэсэн үг. Тиймээс эхний ээлжинд энэ буруу бодлыг нь өөрчлөх хэрэгтэй.  Хөрөнгө оруулалт татах шат дараатай арга хэмжээнүүд авах хэрэгтэй. Монголд болон Туркэд бизнесийнхэны уулзалт хийх гэх мэт. За за одоо ингээд больё доо. Хадуураад өөр юмруу ороод явлаа.

Saturday, March 2, 2013

Day of the Falcon (2011)


Саяхан Day of the Falcon (2011) гээд кино үзлээ (өөр нэр нь Black Gold). Jean-Jacques Annaud найруулсан. Анх би Jean-Jacques Annaud-г Брат Битийн тоглосон Түвдэд 7 жил (1997) киногоор нь сонсож байсан юм. Энэ киноныхоо дараа түүнийг Хятадруу орох эрхийг нь хассан гэдэг. Day of the Falcon (2011) киноны тухайд гэвэл арабын 2 том овгийн хооронд болсон олон жилийн дайны эцэст Салмагийн Султан Амаар дайнд ялагдсаны дараа энх тайваны гэрээ байгуулж түүнийхээ баталгаа болгож өөрийн 2 хүүгээ Хобэйка Эмир Нэсипт үлдээж мөн Шар Талыг аль ч тал нь эзэмшихгүй дундын бүс болгосоноор кино эхлэнэ. Султан Амаары 2 хүү Эмир Нэсипийн ордонд түүний төрсөн хүү Тарик, охин Лэйла хоёртой адил эрх танхи өснө. Энэ үед арабын энэ хоёр хаант улсын байдал хоёулаа л адил дэлхийн хөгжлөөс хэдэн зуун жилээр хоцорсон байв. Гэрэл, цахилгаангүй, Европод аль зуун жилийн өмнө устаад алга болцон халдварт өвчиний өмнө гар хоосон, аргаа барна. Олон жилийн дараа нэг өдөр АНУ-ын Техасаас арабын нутгаас хар алт буюу газрын тосны хайгуул хийхээр ирсэн хэдэн хүмүүс Султан Амаарт хоёр хаант улсын дундын бүс болох Шар Талаас хар тос олсноо хэлнэ. Тэгээд хамтран олборлолт хийвэл баяжих болно гэж ятгана. Хэрвээ энэ санлыг хүлээж авбал богино хугацаанд барууны хөгжилийг гүйцэж, баян тансаг амьдрах боломжыг олж харсан Амаар Шар Талаас Америкуудтай хамтран хар тос олборлож түүнийгээ зарж эхлэх болно. Тэгээд ч богино хугацаанд гэрэл цахилгаан, боловсрол, эрүүл мэнд, цэргийн гээд бүхий л салбарт хөгжил нь Эмир Нэсипийг Султан Амаараас бүх талаараа илүү гарах болжээ. Гэхдээ ийм шийдвэр гаргасанаар олон жилийн өмнө Султан Амаартай байгуулсан энхийн гэрээгээ зөрчиж байна гэсэн үг юм. Тиймээс Эмир Нэсип олон жилийн өмнөх гэрээгээ цуцлан хамтдаа Шар Талаас тос олборлон зарах санал тавих боловч Амаар тэрийг нь зөвшөөрсөнгүй. Үүний дараа Эмир Нэсипын ордоноос Султан Амаарын том хүү Салэх хоёр харгалцагчаа хөнөөн  оргож явах замдаа Тарикт алуулна. Энэ мэдээг сонссон Султан Амаар дайнд бэлдэж эхлэх болно. Харин Эмир Нэсип олон жилийн өмнөх гэрээгээ цуцлах аргыг сүвэгчилэн өөрийн охин Лэйлагаа Амаарын бага хүү Оудатай гэрлүүлнэ. Ингэснээр гэрээ хүчингүй тооцогдож Эмир Нэсип Шар Талыг эзэмшилдээ авна. Оуда, Лэйлагийн хуримд уригдан ирсэн бусад жижиг овог аймгуудын удирдлагуудыг алт мөнгөөр өөрийн талд татсан Эмир Нэсип ч мөн адил дайнд бэлдэж эхлэнэ. Орчин үеийн цэрэг зэвсэг дээрээс нь бусад жижиг овгуудын дэмжлэгийн авсан учраас энэ дайнд Эмир Нэсип ялах нь тодорхой байсан ч тэрээр дайныг хүсэхгүй байв учир нь дайн болвол гадны хөрөнгө оруулалтыг үргээх байв. Тиймээс Амаарын бага хүү Оудаг аавыгаа ятга гэж явуулав. Оуда аавыгаа ятгах гэж оролдох боловч амжилтгүй болно. Дайнаас зугтах аргагүй болсон болохоор Оуда аавынхаа талд орж дайтахаас өөр аргагүй болох ба хоригдолуудаас бүрдсэн хуурамч армийг удирдан аавынхаа хувцасыг өмсөн Шар Талруу явна. харин Амаар, Нэсип түүнийг Шар Талруу явж байна гэж хууртан тийшээ цэргээ явуулах үед өөрийн жинхэнэ армиа дагуулан Хобэйкаруу довтлох төлөвлөгөөтөй замд гарах болно. Нэсип ч энэ аргад хууртан Шар Талруу гол хүч болох хуягт танкууд, онгоцуудаа, автомат буугаар зэвсэглэсэн армиа илгээнэ. Харин Шар Талруу явж буй хоригдолуудаас бүрдсэн арми бол харгалцаж яваа хэдэн цэргүүд нь л зэвсэглэсэн арми гэж нэрлэхээргүй юм байлаа. Гэтэл яг цагаа тулсан хоригдолуудаас бүрдсэн арми Оудагийн удирлаган доор орчин үеийн зэвсэг, хуягт, онгоцтой өөрсөдөөсөө хэд дахин хүчтэй армийг мэргэн аргаар буулган авах ба цаашаа Обэйкаруу явах замдаа Эмир Нэсипийн талд орсон жижиг овгуудыг ч буулган авч өөрийн  талд оруулан хүчээ нэмэн цаашаа явж Эмир Нэсипийг буулган авч бусад овог аймгуудыг нийлүүлэн хаант улс байгуулна. Гэхдээ аавынхаа замаар явалгүйгээр Америкын хөрөнгө оруулагчидтай хамтран ажилах болно. Киноны сүүлд Амаарын хэлсэн үг нь энэ киноны утга учир юм шиг санадсан. Тэр нь Энэ өлсөглөн цадахаа мэдэхгүй гадны хөрөнгөтөн улсууд бол бидний тосыг авч дуусталаа эндээс явахгүй, дуусгаад явсан ч бид өөрсдийгөө танихын аргагүй болж үлдэх болно гэсэн юм. Өөрсдийгөөт танихын аргагүй болно гэдгийг би соёлоо алдана гэж байна гэж ойлгосон. Харамсалтай нь манай киноны гол баатар маань нөгөө цадахаа мэдэхгүй өлсөглөн гадны улсуудын хөрөнгө оруулалтыг сонгосон.

Friday, March 1, 2013

Тамхины хяналтын тухай хууль

За өнөөдрөөс Тамхины хяналтын тухай хууль хэрэгжиж эхлэсэн билээ. Хүмүүс ерөнхийдөө дэмжиж байгаа ч бас нийгмийн багагүй хувь нь эсэргүүцэж байна. Эсэргүүцээд байгаа хүмүүс нь зөвхөн нөгөө тамхичид ч биш тамхи таттаггүй хүмүүс ч энэ хуулийг хүний эрхийг зөрчлөө гэж байна. Зарим нь үнэхээр л хүний эрхийг зөрчөөд байна гэж эсэргүүцэж байгаа бол үлдсэн хэсэг нь зүгээр АН-д дургүйдээ албаар гуйвуулан тайлбарлаж байна. Тэгвэл үнэхээр энэ хууль хүний эрхийг зөрчөөд байна уу? эсвэл зүгээр манайхан ийм хууль хүлээж авахад эрт байна уу? Өнөөдөр твиттэр дээр нэг хүнтэй энэ хуулийн тухай жаахан маргав. Тэр хүн бол Монголчууд барууныханыг бодвол энэ хуулийг хүлээж авах ухамсар тутмаг мөн кармаандаа 50.000 төгрөггүй хүн хориглосон газарт нь тамхи татвал яаж торгуулиа авах бэ гэдэг бүрхэг тиймээс хэрэгжихгүй хууль гэж батлаад байсан юм. Уг нь тамхи татаж болохгүй гэсэн газрууд дотор гадаа задгай талбайг ороогүй юм билээ. Тэгтэл хүмүүс аль хэзээ хуулийг гуйвуулаад гадаа татаж болохгүй мэдээр тайлбарлаад эхлэчихсэн байна лээ. Энд татаж болохгүй газрын жагсаалт байна хууулиас нь шууд авчихлаа.

9 дүгээр зүйл.Утаат тамхи татахыг хориглох

9.1.Дараах газар утаат тамхи татахыг хориглоно:

9.1.1.бүх төрлийн нийтийн тээврийн хэрэгсэл;

9.1.2.олон нийтийн үзвэр, үйлчилгээний газар;

9.1.3.шатахуун түгээгүүрийн газар, шатах, тослох, тэсэрч, дэлбэрэх бодис, материалын үйлдвэр, түүний нөөцийн агуулах;

9.1.4.зорчигч тээврийн буудал, зочид буудлын нийтийн танхим, тамхи татахыг хориглосон өрөө;

9.1.5.нийтийн хоол, худалдаа, баар, цэнгээний газар;

9.1.6.аж ахуйн нэгж, байгууллагын ажлын байрны дотоод орчин;

9.1.7.агаарын хөлөг, зорчигч тээврийн галт тэрэг;

9.1.8.цэцэрлэг, бүх шатны сургууль, сургуулийн дотуур байр, тэдгээрийн гаднах орчин, нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн орц, цахилгаан шат, хүүхдийн тоглоомын талбай, цэцэрлэгт хүрээлэн.


Эндээс харахад зорчигч тээврийн буудал, бүх төрлийн сургууль, цэцэрлэг, хүүхдийн тоглоомын талбай, цэцэрлэгт хүрээлэн гэсэн хэдхэн задгай талбайд л татахыг хоргилсон байна. Тэрнээс биш хүмүүсийн тайлбарлаад байгаа шиг албан байгуулгуудын гадаа татаж болохгүй гэсэн юм алга.

Энэ хууулийг зөв буруу гэж маргах бол шал утгагүй зүйл. Угаасаа тамхи хортой юу? хортой, тамхи татаж байгаа газар байгаа тамхи татаагүй хүн утаанд нь хорддог уу? хорддог. Тэгвэл тэгээд болоо юм биш үү одоо харин ч энэ завшааныг ашиглаад тамхинаас гарчихна биз. Гардаггүй юмаа гэхэд уг хууль нь огт татаж болохгүй гээгүй хаана татаж болохгүй гэдгийг нь л зааж өгсөн. Болохүй гэдэг үг нь таны эрхийг зөрчөөд байгаа юм шиг санагдаад байвал бусад хүний тамхинд хордохгүй байх эрхийн тухай бодоод үзээрэй. Бусад хүмүүс ч бас тэр өмхий утаанд хордож суухгүй байх эрхтэй биз дээ? Монголд орой нэг газар аятайхан хоол идчихье гэхээр тамхигүй газар олдохгүй хэцүү байдаг байсан биз дээ?

Харин хуулийн сургуулийн болон дотуур байрны 500 метр дотор тамхи худалдаалахыг хориглоно гэдэг заалт нь хэрэгжихэд хэцүү юм билээ. Уг санаа нь бол сургуулийн сурагчид хичээлийн дундуур түцрүү гүйж тамхилуулахгүй гэсэн санаа байх. Гэхдээ 500 метр дотор гэдэг нь хагас км гэсэн үг энэ бол арай хол зай. 50-100 метр л уг нь хангалттай баймаар.

хуулиа эндээс уншаарай. - http://politics.news.mn/content/135670.shtml

Wednesday, November 28, 2012

Хэрээ хэрээнийхээ харыг гайхав

Сая www.news.mn дээр оюуны хулгайн тухай мэдээ үзлээ. Тэгсэн www.news.mn веб сайтын дезайнийг бусад нэр бүхий сайтууд хулгайсан тухай гарч байх юм. Бүүр нөгөө сайтуудаа харуулаад харьцуулж байгаад мэдээ хийжээ. Уг нь өөрсдийнх нь сайтын дезайн нь www.cnn.com сайттай усны дусал шиг адил гэдгээ мэддэггүй юм байх даа. Бүүр А, Б-гүй адилхан гээж. Энэ тухай би өмнө бас блог дээрээ бичиж байсан. Ийшээ ороод уншаарай. Энэ удаа цаашаа жаахан судлаад хэн www.news.mn-ын веб дезайныг хийсэн юм бол гэсэн Содонслоүшн ХХК хийсэн юм байна. Веб сайт нь энэ байна www.sodonsolution.com. Энэ компани уг нь нилээн олон том том байгуулгуудын веб сайтуудыг хийсэн юм байна. Яагаад www.news.mn-ы сайтыг хийхдээ ингээд www.cnn.com хуулаад хийцэн юм болдоо. Хэрвээ www.news.mn зохиогчийн эрхийн тухай ярих гэж байгаа бол уг нь эхлээд өөрсдөөсөө л эхлэмээр юм даа. Зөвхөн дезайн ч бус фэйсбоок, твиттер дээрээс хүмүүсийн зургийг авч тавьдаг нь бас л зохиогчийн эрх зөрчиж л байгаа шүү дээ. Тухайн хүмүүсээсээ зөвшөөрөл авдаг ч юм уу үгүй ч юм уу. Мөн блогуудаас мэдээ мэдээлэл авч тавина. Миний блогоос гэхэд 3-4 бичлэг www.news.mn дээр явж л байна лээ.

http://oluul.blogspot.com/2010/03/blog-post_23.html

Monday, November 26, 2012

11 сарын 26 буюу Улс тунхагласан өдөр

Өнөөдөр Монгол улсын тунхагласан өдөр байлаа. Урьд нийтээрээ амардаг байсан бол энэ жилээс амархаа байсан гэнэ. Хүмүүс амралтын өдөр байхаа больсон учраас тэрүү эсвэл үнэхээр энэ өдрийг тэмдэглэхгүй бол тусгаар улс байхаа больчих гээд дургүйцээд байна уу мэдэхгүй олон хүн л дургүй байна. Монголчууд бид энэ өдрийг яг ямар учиртай өдөр болохыг нэг бодож үзмээр байгаа юмаа. Уг нь бол 1924 онд анхны үндсэн хууль батлагдаад улсаа Богд Хаант Монгол улсаас Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс буюу БНМАУ болсон өдөр шүү дээ. Өөрөөр хэлбэл социалист нийгэмд шилжсэн өдөр. Тэгэхээр бид өдий хүртэл БНМАУ байгуулагдсан өдрийг л тэмдэглээд нийтээрээ амардаг байжээ. Уг нь 1992 онд шинэ үндсэн хуулиа батлаад БНМАУ бус Монгол улс болчихсон биш билүү? Та энэ өдөр чинь Улс тунхагласан Өдөр эсвэл бидний тусгаар тогтносон өдөр ийм өдрийг тэмдэглэхгүй байх нь эх орон ч бус гэж болох юм. Хүмүүс тусгаар тогтносон өдөр л гэх юм. Уг нь тийм биш л баймаар. Тусгаар улс буюу тусгаар тогтнох гэдэг үгийг бодоод үзэхээр ямар нэг юмнаас тусгаарласан болж таарахнээ. Тэгвэл 1924 онд хэнээс эсвэл юунаас тусгаарлав? 1924 оноос өмнө Богд хаант Монгол Улс гэж байсан. Тэгвэл бид хаант засгаас тусгаарласан болж таарах нь дээ. Өөрөөр бол Монгол нь Монголоосоо тусгаарлажээ. Их утгагүй сонсогдож байгаа биз? Тэгэхээр тусгаар тогтносон өдөр гэж ярих бас буруу л байгаам даа. Харин БНМАУ-аа тунхагласан өдөр гэвэл илүү тохиромжтой. Тусгаар тогносон өдөр гэвэл 1921 оны 7 сарын 11 эсвэл 1911 оны 12 сарын 29 өдөр шүү дээ. 1911 оны 12 сарын 29 өдөр бол Манжын 200 жилийн дарлалаас салж Манж Улсаас тусгаарлаж Монгол Улс тусгаар тогтнолоо тунхаглан зарласан билээ. Миний бодлоор энэ өдрийг л тэмдэглэж бүх нийтээрээ амарч баймаар юм.

Friday, November 2, 2012

Сонин хачин

Миний блогоор зочилдог хүмүүст энэ өдрийн мэнд! Бичлэг хийлгүй нилээн хугацаа өнгөрчээ. Энэ өнгөрсөн хугацаанд олон юм миний амьдралд болж өнгөрчээ. Бараг л 8 жил амьдарсан Станбулаас нүүж нутаг сэлгэж өөр газар амьдарч байна. Гэхдээ бас Монголдоо очоогүй л байна. Нэг л өдөр бүр мөсөн Монголруугаа буцна гэсэн бодолтой одоо АНУ- д ажиллаж амьдарч байна даа. Ирээд 16-н сар хоромхон зуур л өнгөрсөн байна. Анх ирэхэд бүх юм л шинэ, сонин санагдаж байсан бол одоо ер нь дасаад сонин санагдахаа байжээ. Тиймээс ер нь уусчаагүй байгаа дээрээ үзсэн харсанаа бичиж байхаар шийдлээ. Энд ирээд эхний үеийн сэтгэгдэл бол АНУ гэдэг чинь хүн бүрийн яриад байдаг шиг эрх чөлөөний орон биш юм байна гэсэн бодол байлаа. Олон хууль, дүрэм, журмаар хүний эрх чөлөөг хөөрхөн боочихдог газар байна. Гэхдээ олон улс орны олон үндсэтэн амьдарч байгаа газар ингэж нэг стандартанд оруулж хайрцаглаж өгөхгүй бол болдоггүй биз. Гэхдээ одоо ч дасаж дээ. Анх ирээд шинэ хүн болохоор олон юм нэг л хол хөндий санагдаж байлаа. Хамгийн сонин нь ямар нэгэн ажил хөөцөлдөөд явахаар бичиг цаасны ажил нь их юм шиг санагдсан явдал юм. Бүх юманд л хуруу зузаан бичиг цаастай зууралдах хэрэг гарна. Тэр бичиг цаасуудыг нь гэртээ нэг буланд овоолсоор одоо нилээн юм болжээ. Хааяа гайхдаг юм ногоон дэлхий, модоо хайрляа, цаас хэрэглэхгүй  гэж албан газар бүр уриалан дуудах хэрнээ өөрсдөө л хүн хүсээгүй байхад цаасаар овоолоод байх юм. Банк гэхэд та хэрвээ манай цаасгүй үйлчилгээг хэрэглэх юм бол сарын хураамж гэж таниас авахгүй гэсэн хэрнээ сард дор хаяж нэгээс хоёр захиа явуулна. Тийм зээлийн карт, ийм зээлийн карт гэсэн суртчилгааны захианууд. Зөвхөн надруу биш өөр олон хүнрүү л явуулж байгаа биз хаа байна тэр цаасгүй сайхан ногоон дэлхий чинь хэхэ. Амьдралдаа цөөхөн захиа авч, илгээж үзсэн би одоо орчин үед захианы үүрэг дууссан гэсэн ойлголттой хүн энд ирээд амьдралдаа байгаагүйгээрээ захиа авч мөн явуулж байнаа. Нэг авууштай нь энд шуудангийн үйлчлгээ их сайн хөгжсөн юм байна. Ер нь бараг бүх ажилаа захиа занаа шидэлцээд шийтчихэж болох болохоор биед амар юм. Ажил, төрлөө ингээд онлайнаар эсвэл захиагаар шийдэж болдог болохоор энд тэндийн төрийн байгуулгууд дараалал багатай байдаг санагдсан. Гэхдээ дараалал бага юм шиг боловч нэг үйлчлүүлэгчид зориулах цаг их байдаг болохоор бас тийм хурдан үйлчилгээтэй гэж хэлэх хэцүү. Нэг хүнд их цаг зарцуулдаг нь тухайн хүнд илүү сайн үйлчилгээ үзүүлэх гэсэн мэт боловч тухайн газар өөрийн бараа үйлчилгээнээсээ аль болох олныг зарах гэсэн нэг арга юм шиг санагддаг юм. Ялангуяа банкууд, даатгалын компаниуд энэ тал дээрээ сайн. Анх ирчээд банканд данс нээлгэх гэж банкны ажилтанг ярьж дуусахыг хүлээж нэг цаг гаран сууж билээ. Би одоо ажилтай жаахан хурдалж болох уу гээд байхад л тэгвэл та дараа завтай үедээ ирэх үү гэнэ. Ямар нэг дэлгүүрт ороод үнэ асуучихвал явуулна гэж байхгүй. Ярихдаа сайн гэж бараг л нөгөө бараагаа авчаад гарахаас арргагүй тайлбарлаж өгнө. Мөнгөө төлөөгүй байхад л аваад яв гэртээ очоод хэрэглэж үзээд таалагдахгүй бол буцаад аваад ир гэнэ. Дааталын компаниуд бол бүүр нойтон хамуу л гэсэн үг. Харин нэг юмаа зарчихсан бол дараа ямар нэг болоод буцаад холбоо барих гэвэл олдохдоо жаахан муу.
Америк хүмүүсийг хараад байхад ерөнхийдөө жин ихтэй хүмүүс юмаа. Идэж байгаа хоол болон өдөр тутамын амьдралын хэв маягтай нь их холбоотой байх. Бас энэ Америк чинь тараагаад хаяцан шагай шиг газар юм. Тэр нь ч бас таргалалтай холбоотой юм шиг санагдсан. Бүх газар хол хол зайтай болохоор хүн хөлөөрөө явна гэж байхгүй тэгэхээр машин л унаж таараа тэгээд хаа явсан хөлөөрөө бус машинаар яваад байхаар тэгээд хөдөлгөөн багасаад ирж байгаан. Талх, сүүгээ авахаар гарахад хүртэл дор хаяж 3-4км явах болохоор машинаар явахаас өөр аргагүй. Хоолы хувьд харин орон орны хоолууд жинхэнэ холилдсон газар. Ази хоолны газар бол хаа сайгүй.
Зурагтаар гарч байгаа рекламууд нь ерөнхийдөө хоол, даатгалын компань, тураах тухай л байна. Хөөсөн гурилтай, тос ихтэй хоолны рекламуудаа үзээд хоолоо захиалж идчихээд дараа нь таргалчихаад тэгээд турах гэж бөөн юм болно. Тэрэнд нь зориулаад тураах цайнаас эхлээд эм, сд, двд, тос гээд суртчилаад эхлэнэ дээ.

Tuesday, October 30, 2012

Зарим сайтуудыг хаахаар болжээ

Оюуны өмчийн газраас Зохиогчийн эрхийг хамгаалах хуулийг зөрчсөн гэж 20 гаран сайтыг хаахаар болсон тухай мэдээг сая уншлаа. Ажил болгож чадвал уг нь хэрэгтэй л юм хийж байгаа юм байна. Гэхдээ сайтуудыг хараад байхад ихэнх нь кино тавьдаг сайтууд байна. Тавигдсан кинонууд нь бараг бүгд орчуулгатай кинонууд байна. Тэгэхээр энэ кинонуудыг орчуулсан телевизүүд ч бас хариуцлага хүлээх ёстой шүү дээ. АНУ-д нэг кино театруудаар дөнгөж гарч эхлэх үед л тухайн кино аль хэзээ Монголд телевизээр орчуулгадаад гардаг шүү дээ. Тэгэхээр манайхан сайтуудтай тэмцэхээсээ өмнө телевизүүдтэй тэмцээд тийм хууль бус зөвшөөрөлгүй, муу бичлэгтэй, орчуулга муутай кинонууд гаргахгүй бол сайтууд ч тэрийг нь хуулж аван тавихгүй шүү дээ. Манай телевизүүдийн стандарт гэж арай л муу санагддаг юм. Гаргаж байгаа кинонууд нь сонирхогчийн камераар шууд кино театрын заалнаас бичсэн муу чанартай. Дуу оруулалт ч бас маш муу. Англи, Орос хэлнээс орчуулахдаа зарим өгүүлбэрүүдийг шууд махчилж орчуулсан байдаг. Киног үйл явдалыг нь л харж ойлгохгүй бол заримдаа шал утгагүй орчуулсан байх ч бий. Нүдээ боогоод зөвхөн дууг нь сонсоод киног ойлгох гээд үзээрэй юу ч ойлгогдохгүй хэдэн өгүүлбэрийн нийлвэр л сонсох болно. За буцаад зохиогчийн эрхийн тухай асуудалруугаа орвол кино тавидаг зөвхөн сайтууд ч бус мөн дуучидын дууг татахаар, сонсохоор тавьдаг сайтууд ч мөн оюуны өмчийг зөрчиж байна л гэсэн үг. Мөн сонин дээр байгаа мэдээнүүдийг шууд копи пайст хийдэг сайдууд ч бас зорчиж байгаа тиймээс ингээд хаагаад байвал манайд үлдэх сайт ч байхгүй биз дээ.

Thursday, October 11, 2012

"Худалч хүү" ерөнхийлөгч болжээ

Саяхандаа хэдхэн хонгийн өмнө Н.Энхбаярын хүү Э.Батшугар Монгол Банкны дэд ерөнхийлөгч гэсэн том албанд очлоо. Хүүхэд, хөгшидгүй л бухимдаж баахан уурлацгаав. Эдийн засгийн хямрал ойртон ирж байгаа энэ үед Монгол Банк гэх манай эдийн засгийн томоохон ачааг үүрч явдаг энэ газарт туршлага тутмаг залуу хүн ороод ирэхээр тэгэж бухимдах нь аргагүй л дээ. Миний хувьд бол анх сонсчихоод арай үгүй байлгүй дээ гэж бодсон. Гэхдээ сүүлд нь бодоод байхад, бодоод байхад ч гэж дээ хүмүүсийн яриануудыг сонсоод байхад энэ явдал харин ч залуучуудад их өөртөө итгэх итгэлийг өглөө гэж бодлоо. Э.Батшугар Монгол Банкны дэд ерөнхийлөгч болчихож байгаа юм бол би ерөнхий сайдыг өлхөн хийчих юм байна гэсэн залуучууд их байна. Бяр нь амтагдсан залуучууд олон боллоо. Энэ бас нэг ололт шүү. Батшугараас эрдэм, чадлаараа дутахгүй бүүр илүү гарахаар олон залуучууд Монголоор дүүрэн байна. Тэд нэг юмаараа л "Худалч хүү"-гээс дутуу. Тэдэнд салаавч үзүүлж, хараал урсгадаг дарга аав л байхгүй.

Wednesday, July 25, 2012

Сири, Олимп, Сэрхат


Өнөөдөр мэдээ уншиж байгаад хэд хэдэн сонирхолтой мэдээ оллоо. Тэгээд та бүгдтэй хуваалцья гэж бодлоо л доо. Эхний мэдээ бол www.news.mn дээр байсан -Хилэнц хорхойн хатгуур дахь Зарин* гэх мэдээ. Уг нь бол Монголд нээх хамаатай мэдээ биш энэ мэдээг сонирхон унших хүн ч манайд цөөхөн биз. Хаа байсан арабын нэгэн улсад болж байгаа явдал. Гэхдээ яагаад энэ мэдээг сэтгүүлч сонирхон орчуулан нийтлэх боловоо? гэдэг их сонин санагдлаа. Эхлээд энэ мэдээний ерөнхий утгийг бичье. Ерөнхийдөө бол Сирийн ерөнхийлөгч гэдэг айхтар хадны мангаа ард түмнээ алаад зогсохгүй бүүр одоо химийн зэвсэг хэрэглэх гээд байна. Түүгээр ч зогсохгүй бусад улс орнуудруу ч тэр айхтар химийн гэх зэвсэгээ хэрэглэн дайрах гээд байна гэсэн утгатай мэдээ. Нөгөө Египт, Ливи, Тунуст хувьсгал болдог арабын хаварын үеээр шүү дээ Сирид ч мөн адил хувьсгал гарах гээд жагсаал цуглаан болсон билээ. Тэр нь цаашаа даамжираад одоо бараг иргэний дайнд хүрээд буй. Нөгөө хэдэн улсад хувьсгал гарахад Европын холбоо, АНУ шууд цэргээ оруулаад дарангуйлагчийг нь суудлаас нь хам татаж унгаад золбин нохойнуудад мах шидэж өгч байгаа мэт ард түмэнд нь шидэж өгсөн билээ харин энэ улсруу л цэрэг оруулаагүй тэссээр өдий хүрсэн билээ. Олон л шалтгаан бий биз. Өмнөх улсуудад нь газрын тосны нөөц байгаа учраас хугацаа алдаагүй цэргээ оруулсан харин Сирид тэр тос нь байхгүй учраас өдий хүртэл хүлээсэн гэх таамаг явахын хажуугаар Орос, Хятад гэх томоохон гүрнүүд Сирилүү цэрэг оруулахыг эсэргүүцэж буй нь гол шалтгаан гэх хүн ч бий. Гэхдээ одоо АНУ болон НАТО энэ улсруу цэргээ оруулах гээд дэлхий нийтийг бэлдээд байх шиг байна. Энэ мэдээ ч энэ бэлдэх процессийн нэг хэсэг шүү дээ. Монголчууд энэ мэдээг уншаад Башар Ассадыг ямар их үзэн ядах болоо хэхэ. Тэгээд АНУ цэргээ оруулаад Сирийн ард түмэн цаашлаад дэлхий нийтийг химийн зэвсгийн аюулаас авраасай гэж хүснэ. Энэ мэдээний зорилго бол энэ л байна. АНУ 2003 онд Иракруу дайрахын өмнө дэлхий нийтийг Иракын цөмын бөмбөг, хими, биологийн зэвсэгүүдээр айлгаж байсан шиг. Одоо Ираны цөмын хөтөлбөрийн тухай өдөр бүр мэдээгээр гаргадаг шиг. Мэдээний эрэн зуун гэж өөрсдөө нэрлэчихээд одоо тэр айхтар зэвсэгээ ашиглаад та бидний хүссэнээрээ хөдөлгөж байдаг энэ том гүрнүүдээс л өөрсдөөс нь болгоомжлох хэрэгтэй юм байгаан угтаа бол.

http://world.news.mn/content/115082.shtml

За дараагийн мэдээ бол Монголын хөлбөмбөгийн лигт нэг Турк залуу тоглож байгаа юм байна. Энэ мэдээг Туркын НТВ-гийн сайтаас уншсан юм. Сэрхат гэх энэ залуу манай лигт ирээд Турк Роналду гэж шагшигдан магтагдаад бүүр гудамжинд явахад нь манайхан бүчиж аваад явуулдаггүй гэнэ дээ. Манай лигийн Улаанбаараг ФС гэх багт тоглодог гэнэ. Өнгөрсөн улиралд лигийн аварга мөн футзалын аварга болсон гэнэ. За манайхан тэгээд гадны тоглогчид аваад эхлэчихсэн бол бас манайд хөлбөмбөг овоо л хөгжиж байгаан байна даа.

http://www.ntvmsnbc.com/id/25369207/

Сүүлийн мэдээ бол Фоксспортоос уншсан мэдээ байна. Олимпын эвдэгдэх хэцүү 10 дээд амжилт гэх мэдээ. Миний сонирхол татсан амжилтууд гэвэл:
-Michael Phelps-ын 2008 онд Бээжингээс 8 алтан медал авч нэг олимпоос хамгийн олон алтан медал авсан хүн болсон
-АНУ олимпын түүхэнд хамгийн их алтан медал авсан улс гэнэ. 1984 оны Лос Анжлесын олимпоос тэд нийт 84 алт авжээ. Гэхдээ энэ олимпод ЗХУ тэргүүтэй социалист гэх 16 улс энэ олимпыг бойкот хийсэн нь АНУ энэ амжилтыг гаргах болсон шалтгаан гэдгийг мартаж болохгүй.
За тэгээд бусад амжилтуудыг нь ороод уншаарай.

http://msn.foxsports.com/olympics/gymnastics/lists/olympics-unbreakable-records-051612#tab=photo-title=Monaco%253A+Most+Summer+Games+without+a+medal&photo=31027211

За тэгээд эцэст нь нэг сонирхолтой бичлэг оруулья. 11 өдрийн турш Монголоор аялсан нь гэх 4мин бичлэг байна.

Friday, July 6, 2012

Евро 2012-аас юу үлдэв?

За сүүлийн хэдэн бичлэг дандаа улс төртөй холбоотой болчих шиг боллоо. Өнөөдөр арай өөр сэдвээр бичнээ. ЕВРО 2012 гэх энэ тэмцээн сонгуулийн сурталчилгааны хажуугаар Монголчуудыг маань сатаарах нэг юмтай болгож сайхан л нэг сар өнгөрлөө. Чансаагаараа дэлхийн аваргын дараа орох тэмцээн бол яах аргагүй хүгшин тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн билээ. Тэмцээний өмнө ихэнх хүн л Герман түрүүлнэ гэж бодож байсан боловч Испани бидний үе дуусах болоогүй байна гэдгээ үзүүлж сайхан түрүүлэлээ. Харин Герман энэ удаагийн тэмцээнд гурван хамгаалагч, хоёр довтлогч гэсэн зоригтой системээр тоглосон Италид хожигдсоноор тэмцээнийг орхисон билээ. Хамгаалалт хийж тоглодог Италийн багийг энэ удаагийн тэмцээнд дасгалжуулагч Cesare Prandelli их зоригтой өөрчлөлт хийж ингэж тоглуулна гэдэг бас нэг амжилт шүү дээ. Энэ удаагийн ЕВРО гэнтийн явдалуудаар дүүрэн болж өнгөрлөө. Орос хэсгээсээ гарч чадаагүй бол Голланд ганц ч оноо авч чадсангүй. Испаний хувьд одоо алтан үе дээрээ байна даа. Сүүлийн 3 том тэмцээний цомыг авчихлаа. Одоогийн Испаний шигшээд байгаа тоглогчид клубийн болон олон улсын тэмцээнүүдээс авсан бай шагнал одоогоор 233 болоод байна. Шави ба Инеста 2 гэхэд одоогоор нийтдээ 24 ширхэг цом хүртээд байгаас бараг ихэнх нь дэлхийн хэмжээний цом байна. Дэлхийн аварга, Европын аварга, Аваргуудын Лиг, Ла Лига, Испаний Хааны Цом, ФИФА дэлхийн клубуудын аварга гэсэн цомуудыг нэг хүн авна гэдэг итгэмээргүй байгаа биз. Одоогоор Испаний шигшээ багаас энэ бүх цомуудыг авсан хүмүүсийн тоо Шави, Инеста 2 дээр Валдес, Пикүй, Бускүйтс, Петро нэмэгдлээ. Энэ маягаараа бол 2014 онд Дэлхийн аваргыг ч бас Испани авах шинжтэй. Гэхдээ олон түмэн ч одоо Испаний тоглож байгаа хөлбөмбөгөөс уйдаж эхлэж байна даа. Бөмбөг авсан бол алдана гэж байхгүй. Оновчгүй дамжуулалт хийнэ гэж байхгүй. Алдаа гаргасан ч бөмбөгөө хурдан буцааж авдаг давуу талтай баг. Мөн энэ удаагийн тэмцээн хамгийн их толгойгоороо мөргөж оруулсан гоолтой болж өнгөрлөө. Нийт 22 гоол толгойгоор оржээ. Харин Фернандо Торрес анхны хоёр ЕВРО-гийн финалд дарааллан гоол хийсэн тоглогч болсон бол харин Шави энэ амжилтыг гоол дамжуулалт хийж тогтоосон байна. За ингээд бас нэгэн Евро болж өнгөрлөө. Одоо залгаад сумо, Наадам, Олимп гээд энэ зун ч уйдах завгүй өнгөрөх нь дээ.